Тлумачым. Усё пра тэрміны і сумы страхавых унёскаў для ІП, самазанятых і плацельшчыкаў НПД

Апошнім часам многія атрымалі СМС-паведамленні і апавяшчэнні ў дадатку пра выплату ўнёскаў у Фонд сацыяльнай абароны насельніцтва ✉️

Разбіраем найбольш частыя пытанні

1. Хто павінен самастойна выплачваць страхавыя ўнёскі?

Абавязаны гэта рабіць:

•  індывідуальныя прадпрымальнікі (акрамя тых, хто прымяняе НПД);
• самазанятыя (рамеснікі, уладальнікі аграсядзібаў, плацельшчыкі адзінага падатку);
• адвакаты, натарыусы;
• фізічныя асобы, якія заяўным прынцыпам выказалі жаданне выплачваць унёскі.

А вось плацельшчыкі падатку на прафесійны даход (НПД) могуць выплачваць унёскі добраахвотна – каб фарміраваць свой страхавы стаж для будучай пенсіі.

2. Да якога тэрміну трэба заплаціць?

31 сакавіка 2026 года – апошні дзень выплаты ўнёскаў за 2025 год для ўсіх катэгорый фізічных асоб.

3. Як даведацца дакладную суму да выплаты?

Сума ўжо разлічана і даступная:

• у сістэме «Разлік» (АРІП):

шлях: ФСАН → вобласць/горад → раённы аддзел/сектар → «Унёскі ў ФСАН фіз.асоб за сябе»;

• у мабільным дадатку «ФСАН» (раздзел «Плацяжы»);
• у Асабістым кабінеце плацельшчыка на партале ФСАН: portal2.ssf.gov.by.

4. Чаму сума менавіта такая і як яна лічыцца?

Для ІП, адвакатаў і натарыусаў унёскі ўключаюць дзве часткі:

• пенсійнае страхаванне (29% ад МЗП);
• сацыяльнае страхаванне (6% ад МЗП) – на выпадак часовай непрацаздольнасці, цяжарнасці і родаў.

Для рамеснікаў, уладальнікаў аграсядзібаў, плацельшчыкаў адзінага падатку – адна частка:

• пенсійнае страхаванне (29% ад МЗП).

Для ІП, якія выплачваюць падаходны падатак:

• 35 працэнтаў з фактычнага даходу, пры ўмове, што даход склаў менш за 12 МЗП снежня 2025 г.;
• 35 працэнтаў з 12 МЗП, пры ўмове, што даход склаў 12 МЗП і больш снежня 2025 г.

Для ІП, якія выплачваюць адзіны падатак:

• 35 працэнтаў з МЗП за месяц выплаты адзінага падатку.

Выніковая сума за 2025 год пры выплаце з 12 МЗП – 3 077,04 рублёў.

Канкрэтная лічба залежыць ад таго, колькі поўных месяцаў вялася дзейнасць. У кожнага сфарміравалася свая мінімальная сума запазычанасці, якую можна даведацца праз АРІП, мабільны дадатак ФСАН і Асабісты кабінет плацельшчыка ўнёскаў.

Для адвакатаў, натарыусаў, рамеснікаў, уладальнікаў аграсядзібаў, плацельшчыкаў адзінага падатку і фізічных асоб, якія выказалі жаданне выплачваць унёскі - парадак выплаты ўнёскаў не змяніўся.

5. Што будзе, калі не заплаціць?

Нявыплата пагражае:

• налічэннем пені за кожны дзень пратэрміноўкі;
• спагнаннем запазычанасці праз органы прымусовага выканання;
• незалічэннем перыяду ў страхавы стаж – а гэта напрамую ўплывае на права на працоўную пенсію і яе памер.

Для плацельшчыкаў НПД разлічана сума ўнёскаў, якая дазваляе сфарміраваць страхавы стаж за 2025 г. – можна аплаціць да 31 сакавіка.

6. Я ІП і адначасова працую па найме. Ці трэба плаціць унёскі як ІП?

Так, абавязкова.

Калі вы зарэгістраваныя як ІП, вы абавязаны выплачваць унёскі незалежна ад таго, ці ёсць у вас іншая праца. Страхавы стаж суміруецца, але ўнёскі павінны паступаць па кожнай падставе.

7. Я самазаняты, але плачу падатак на профдаход (НПД). Мне прыйшло апавяшчэнне – што рабіць?

Плацельшчыкі НПД не абавязаны выплачваць унёскі ў ФСАН. Аднак яны могуць гэта зрабіць добраахвотна, каб фарміраваць пенсійны стаж. Калі вы не хочаце плаціць – проста праігнаруйце апавяшчэнне (яно інфармацыйнае). Але ўлічыце: без выплаты ўнёскаў гэты перыяд не ўвойдзе ў страхавы стаж, і пенсія будзе ніжэйшай.

Калі вы вырашыце даплаціць, суму можна даведацца там жа – праз АРІП або дадатак.