Галоўная - Працоўныя адносіны - Рэгуляванне працоўных адносін - Які парадак афармлення працоўных адносін з кіраўніком таварыства з абмежаванай адказнасцю, які з'яўляецца адзіным уласнікам маёмасці?
Згодна з Законам Рэспублікі Беларусь «Аб гаспадарчых таварыствах» (далей - Закон) гаспадарчым таварыствам прызнаецца камерцыйная арганізацыя, статутны фонд якой падзелены на долі (акцыі) яе ўдзельнікаў.

Гаспадарчае таварыства набывае грамадзянскія правы і прымае на сябе грамадзянскія абавязкі праз свае органы, якія дзейнічаюць у адпаведнасці з заканадаўствам і статутам.

Органамі гаспадарчага таварыства з'яўляюцца органы кіравання гаспадарчага таварыства і яго кантрольныя органы. Парадак утварэння органаў гаспадарчага таварыства, выбрання іх членаў вызначаецца Законам, іншымі заканадаўчымі актамі і статутам гаспадарчага таварыства.

Гаспадарчае таварыства можа быць заснавана адной асобай або можа складацца з аднаго ўдзельніка, у тым ліку пры стварэнні ў выніку рэарганізацыі юрыдычнай асобы.

Вышэйшым органам кіравання гаспадарчага таварыства з'яўляецца агульны сход удзельнікаў гаспадарчага таварыства. У гаспадарчым таварыстве, якое складаецца з аднаго ўдзельніка, агульны сход удзельнікаў гаспадарчага таварыства не склікаецца і не праводзіцца. Паўнамоцтвы агульнага сходу ўдзельнікаў гаспадарчага таварыства ажыццяўляе гэты ўдзельнік.

У гаспадарчым таварыстве таксама ўтвараюцца наступныя органы кіравання:

савет дырэктараў (наглядальны савет) - у адпаведнасці з Законам, іншымі заканадаўчымі актамі і статутам;

выканаўчы орган гаспадарчага таварыства - калегіяльны выканаўчы орган (праўленне або дырэкцыя) і (або) аднаасобны выканаўчы орган (дырэктар або генеральны дырэктар) - у адпаведнасці з Законам i статутам.

Аналіз Закона дазваляе зрабіць выснову, што ў гаспадарчым таварыстве, якое складаецца з аднаго ўдзельніка, апошні адначасова можа ажыццяўляць паўнамоцтвы аднаасобнага выканаўчага органа даденага таварыства.

У выпадку выканання ўдзельнікам гаспадарчага таварыства - фізічнай асобай функцый кiраўнiка адпаведнага таварыства самастойна, яно (гаспадарчае таварыства) набывае грамадзянскія правы і прымае на сябе грамадзянскія абавязкі (у тым ліку пры падпісанні дакументаў, шляхам ўказання ўдзельнікам сябе як кіраўніка ў бланках дакументаў і да т.п.) праз такога ўдзельніка, які выступае ў якасці кіраўніка (які з'яўляецца кіраўніком).

Мяркуем, што ў працэсе функцыянавання гаспадарчага таварыства можа ўзнікнуць патрэбнасць у найманні іншых работнікаў арганізацыі.

Згодна з артыкулам 1 Працоўнага кодэкса Рэспублікі Беларусь (далей - ПК):

наймальнік - гэта юрыдычная або фізічная асоба, якой заканадаўствам прадастаўлена права заключэння і спынення працоўнага дагавора з работнікам;

упаўнаважаная службовая асоба наймальніка - гэта кіраўнік (яго намеснікі) арганізацыі (адасобленага падраздзялення), кіраўнік структурнага падраздзялення (яго намеснікі), майстар, спецыяліст або іншы работнік, якому заканадаўствам або наймальнікам прадастаўлена права прымаць усе або асобныя рашэнні, якія вынікаюць з працоўных i звязаных з імі адносін.

У сувязі з гэтым, упаўнаважанай службовай асобай наймальніка ў дадзеным выпадку будзе з'яўляцца кіраўнік гаспадарчага таварыства (незалежна ад таго з'яўляецца кіраўніком сам удзельнік або наёмны ім у якасці кіраўніка работнік).

Наймальнікам для кіраўніка будзе выступаць гаспадарчая таварыства, як юрыдычная асоба.

Згодна з артыкулам 1 ПК працоўны дагавор - гэта пагадненне паміж работнікам і наймальнікам (наймальнікамі), у адпаведнасці з якой работнік абавязуецца выконваць работу па вызначанай адной або некалькіх прафесіях, спецыяльнасцях або пасадах адпаведнай кваліфікацыі згодна са штатным раскладам і выконваць унутраны працоўны распарадак, а наймальнік абавязваецца прадастаўляць работніку абумоўленую працоўным дагаворам работу, забяспечваць умовы працы, прадугледжаныя заканадаўствам аб працы, лакальнымі нарматыўнымі прававымі актамі і пагадненнем бакоў, своечасова выплачваць работніку заработную плату.

Асаблівасці рэгулявання працы з кiраўнiком арганiзацыi ўключаны ў главу 18 ПК.

Згодна з часткай першай артыкула 252 ПК кіраўнік арганізацыі - фізічная асоба, якая ў сілу закона або ўстаноўчых дакументаў арганізацыі ажыццяўляе кiраўнiцтва арганiзацыяй, у тым ліку выконвае функцыі яе аднаасобнага выканаўчага органа.

Разам з тым, палажэнні главы 18 ПК распаўсюджваюцца на кіраўнікоў арганізацый любых арганізацыйна-прававых формаў, акрамя выпадку, калі кіраўнік арганізацыі з'яўляецца адзіным уласнікам маёмасці арганізацыі або індывідуальным прадпрымальнікам.

У заканадаўстве аб працы не вызначаны парадак заключэння працоўнага дагавора ў выпадку, калі кіраўнік арганізацыі адначасова з'яўляецца адзіным удзельнікам грамадства.

Згодна з Законам для таварыстваў, якія складаюцца з аднаго ўдзельніка, вызначаны асобы парадак прыняцця рашэння агульнага сходу. Так, у гаспадарчым таварыстве, якое складаецца з аднаго ўдзельніка, рашэннямі агульнага сходу з'яўляюцца пісьмовыя рашэнні гэтага ўдзельніка (частка дзясятая артыкула 45 Закона).

Такім чынам, праваадносіны кіраўніка-ўласніка (заснавальніка, удзельніка) арганізацыі і яго арганізацыі афармляюцца загадам (рашэннем) самога кіраўніка (заснавальніка, удзельніка) аб выкананні паўнамоцтваў дырэктара, без заключэння працоўнага дагавора (з самім сабой).

У выпадку, калі праваадносіны кіраўніка-ўласніка (заснавальніка, удзельніка) і яго арганізацыі аформлены загадам (рашэннем) самога кіраўніка (заснавальніка, удзельніка) аб выкананні паўнамоцтваў дырэктара, то ў дачыненні да такога кіраўніка, незалежна ад таго, што працоўны дагавор (кантракт) не заключаецца, прымяняюцца агульныя нормы заканадаўства аб працы, у тым ліку пытанні аплаты працы, прадастаўлення водпуску, накіравання ў службовую камандзіроўку і да т.п.

Займанне адзіным уласнікам маёмасці пасады кіраўніка (пасады, прадугледжанай штатным раскладам) нават не на падставе заключанага працоўнага дагавора (кантракта) прадугледжвае наяўнасць абавязкована складніка працоўных адносін - заработнай платы.

Такім чынам, неабходна ўстанаўленне ўласнікам маёмасці сабе як кіраўніку арганізацыі адпаведнага акладу, які адлюстроўваецца ў штатным раскладзе.