Галоўная - Дзяржаўная экспертыза умоў працы - Тлумачэнні заканадаўства - Аб прадастаўленні кампенсацый па ўмовах працы пры ўстанаўленні няпоўнага працоўнага часу
Згодна з артыкулам 118 Працоўнага кодэкса Рэспублікі Беларусь (далей - ПК) няпоўны працоўны дзень або няпоўны працоўны тыдзень могуць устанаўлівацца па пагадненні паміж работнікам і наймальнікам як пры прыёме на работу, так і пасля.

Пры няпоўным працоўным дні памяншаецца норма працягласці штодзённай работы, устаноўленая правіламі ўнутранага працоўнага распарадку або графікам працы ў наймальніка.

Пры няпоўным працоўным тыдні скарачаецца лік працоўных дзён у тыдзень.

Няпоўны працоўны час можа таксама складацца ў адначасовым памяншэнні нормаў працягласці штодзённай працы і ліку працоўных дзён у тыдзень.

На падставе артыкула 291 ПК работа на ўмовах няпоўнага рабочага часу не цягне для работнікаў якіх-небудзь абмежаванняў працягласці працоўных адпачынкаў, вылічэнні працоўнага стажу і іншых працоўных правоў.

Аплата працы работнікаў з няпоўным працоўным часам робіцца прапарцыйна адпрацаванаму часу (пры пачасовай форме аплаты працы) або ў залежнасці ад выпрацоўкі (пры здзельнай форме аплаты працы) (арт. 290 ПК).

Што тычыцца кампенсацый па ўмовах працы, то іх памеры (аб'ёмы) і парадак прадастаўлення ўстанаўлiваюцца Урадам Рэспублікі Беларусь (арт. 225 ПК).

У адпаведнасці з Палажэннем аб парадку правядзення атэстацыі працоўных месцаў па ўмовах працы, зацверджаным пастановай Савета Міністраў Рэспублікі Беларусь ад 22 лютага 2008 г. № 253 (далей - Палажэнне), кампенсацыі па ўмовах працы ў выглядзе дадатковага водпуску за работу са шкоднымі і (або) небяспечнымі ўмовамі працы, аплаты працы ў павышаным памеры шляхам устанаўлення даплат за работу са шкоднымі і (або) небяспечнымі ўмовамі працы прадастаўляюцца работнікам, занятым на работах са шкоднымі і (або) небяспечнымі ўмовамі працы, на працягу поўнага працоўнага дня. Пры гэтым пад поўным працоўным днём разумеецца выкананне работы са шкоднымі і (або) небяспечнымі ўмовамі працы не менш за 80 працэнтаў ад працягласці штодзённай работы (змены), устаноўленай заканадаўствам (пункт 23 Палажэння).

У адпаведнасці з падпунктам 2.1 пункта 2 пастановы Савета Міністраў Рэспублікі Беларусь ад 14 чэрвеня 2014 г. № 575 (далей - пастанова № 575) кампенсацыя ў выглядзе аплаты працы ў павышаным памеры шляхам устанаўлення даплат прадастаўляецца работнікам за дні занятасці выкананнем работ са шкоднымі і (або) небяспечнымі ўмовамі працы, пацверджанымі вынікамі атэстацыі працоўных месцаў па ўмовах працы (далей - атэстацыя) , на працягу не менш за 80 працэнтаў штодзённай працягласці працы (змены), устаноўленай у адпаведнасці з заканадаўствам.

Работнікі, якія працуюць на ўмовах няпоўнага працоўнага часу, маюць права на дадзеную кампенсацыю ў дні, адпрацаваныя імі ў шкодных і (або) небяспечных умовах працы поўны працоўны дзень працягласцю, устаноўленай наймальнікам для дадзенай прафесіі (пасады) у адпаведнасці з заканадаўствам (падпункт 2.6 пункта 2 пастановы № 575).

З улікам выкладзенага, калі ў сувязі з нерытмічным паступленнем сыравіны і няпоўнай працоўнай занятасцю на прадпрыемстве ўстаноўлены няпоўны працоўны час у выглядзе змяншэння нармальнай працягласці штодзённай працы (прадпрыемства пераведзена на 6-гадзінны працоўны дзень), падстаў для выплаты ім даплат за работу са шкоднымі і (або) небяспечнымі ўмовамі працы ў дні такой працы не маецца.

Аналагічныя падыходы неабходна выконваць пры прадастаўленні іншых кампенсацый па ўмовах працы (дадатковага водпуску за работу са шкоднымі і (або) небяспечнымі ўмовамі працы, скарочанай працягласці рабочага часу).

Улік фактычнай занятасці работнікаў са шкоднымі і (або) небяспечнымі ўмовамі працы, пацверджанымі вынікамі атэстацыі, вядзецца наймальнікам (пункт 12 Інструкцыі па ацэнцы ўмоў працы пры атэстацыі працоўных месцаў па ўмовах працы, зацверджаная пастановай Міністэрства працы і сацыяльнай абароны Рэспублікі Беларусь ад 22 лютага 2008 г. № 35).