Галоўная - Ахова працы - Растлумачэнні заканадаўства - Аб некаторых пытаннях правядзення перадзменных медыцынскіх аглядаў і агляду працуючых на прадмет знаходжання ў стане алкагольнага, наркатычнага або таксічнага ап'янення.
Аб некаторых пытаннях правядзення перадзменных медыцынскіх аглядаў і агляду працуючых на прадмет знаходжання ў стане алкагольнага, наркатычнага або таксічнага ап'янення.

З 1 сакавіка 2016 г. уступіла ў сілу пастанова Міністэрства працы і сацыяльнай абароны Рэспублікі Беларусь і Міністэрства аховы здароўя Рэспублікі Беларусь ад 23 снежня 2015 г. № 79/133 «Аб унясенні дапаўненняў і змяненняў у пастанову Міністэрства працы і сацыяльнай абароны Рэспублікі Беларусь і Міністэрства аховы здароўя Рэспублікі Беларусь ад 2 снежня 2013 г. № 116/119» (далей - пастанова № 79/133), якой унесены дапаўненні і змяненні ў пастанову Міністэрства працы і сацыяльнай абароны Рэспублікі Беларусь і Міністэрства аховы здароўя Рэспублікі Беларусь ад 2 снежня 2013 г. № 116/119 «Аб некаторых пытаннях правядзення перадзменнага (перад пачаткам працы, змены) медыцынскага агляду і агляду працуючых на прадмет знаходжання ў стане алкагольнага, наркатычнага або таксічнага ап'янення» (далей - пастанова № 116/119).


Разгледзім парадак правядзення перадзменнага (перад пачаткам працы, змены) медыцынскага агляду (далей - медагляд) і агляду працуючых на прадмет знаходжання ў стане алкагольнага, наркатычнага або таксічнага ап'янення (далей - агляд) з улікам унесеных змяненняў і дапаўненняў.

Пералік работ (прафесій), пры выкананні якіх патрабуюцца перадзменны (перад пачаткам працы, змены) медыцынскі агляд або агляд працуючых на прадмет знаходжання ў стане алкагольнага, наркатычнага або таксічнага ап'янення (далей - пералік) дапоўнены работамі на аб'ектах сістэмы водазабеспячэння, водаадвядзення (каналізацыі) і цеплазабеспячэння ў арганізацыях жыллёва-камунальнай гаспадаркі (п. 14 1 табліцы дадатку да пастановы № 116/119 у рэдакцыі пастановы № 79/133). Звяртаем увагу, што дадзеная норма адносіцца да арганізацый, якія ўваходзяць у сістэму Міністэрства жыллёва-камунальнай гаспадаркі.

Пералік арганізацый, якія ўваходзяць у сістэму Міністэрства жыллёва-камунальнай гаспадаркі Рэспублікі Беларусь змяшчаецца ў пункце 6 Палажэння аб Міністэрстве жыллёва-камунальнай гаспадаркі Рэспублікі Беларусь, зацверджанага пастановай Савета Міністраў Рэспублікі Беларусь ад 31 ліпеня 2006 г. № 968 (у рэдакцыі Пастановы Савета Міністраў Рэспублікі Беларусь ад 18 сакавіка 2015 года № 209).

З уступленнем у сілу пастановы № 79/133 перадзменны медагляд працуючых павінен праводзіцца медыцынскім работнікам арганізацыі аховы здароўя, якая ажыццяўляе медыцынскую дзейнасць у парадку, устаноўленым заканадаўствам Рэспублікі Беларусь, на падставе заключанага грамадзянска-прававога дагавора паміж работадаўцам і арганізацыяй аховы здароўя. Што непасрэдна выкладзена ў Інструкцыі аб парадку правядзення перадзменнага (перад пачаткам працы, змены) медыцынскага агляду працуючых (далей - Інструкцыя аб парадку правядзення медагляду).

Даведачна: З 1 сакавіка 2016 г. адменена ліцэнзія на экспертную медыцынскую дзейнасць, якая ўключае ў сябе агляд на прадмет выяўлення стану алкагольнага ап'янення і (або) стану, выкліканага ўжываннем наркатычных сродкаў, псіхатропных рэчываў, іх аналагаў, таксічных або іншых адурманьваючых рэчываў, таму пункт 4 пастановы № 79/133 выкладзены ў рэдакцыі, якая не патрабуе наяўнасці спецыяльнага дазволу (ліцэнзіі) на ажыццяўленне медыцынскай дзейнасці.

У адпаведнасці з артыкулам 18-1 Закона Рэспублікі Беларусь ад 16 чэрвеня 2014 года «Аб унясенні змяненняў і дапаўненняў у Закон Рэспублікі Беларусь «Аб ахове здароўя» парадак правядзення медыцынскіх аглядаў устанаўліваецца Міністэрствам аховы здароўя Рэспублікі Беларусь, а менавіта Інструкцыяй аб парадку правядзення медыцынскіх аглядаў, зацверджанай пастановай Міністэрства аховы здароўя Рэспублікі Беларусь ад 21 снежня 2015 г. № 127 (далей - Інструкцыя).

Згодна з пунктам 5 Інструкцыі медагляд можа праводзіцца медыцынскімі работнікамі ў амбулаторных, стацыянарных умовах, ва ўмовах аддзялення дзённага знаходжання, а таксама па-за арганiзацый аховы здароўя.

У сувязі са змяненнямі, якія адбыліся з парадкам правядзення медагляду, медыцынскага работніка, які састаіць у штаце работадаўцы, звальняць зусім не абавязкова. Замест перадзменнага медыцынскага агляду ён можа праводзіць агляд працуючых на прадмет знаходжання ў стане алкагольнага, наркатычнага або таксічнага ап'янення, замяніўшы пры гэтым журнал перадзменнага (перад пачаткам працы, змены) медыцынскага агляду працуючых (далей - журнал медыцынскага агляду) на журнал агляду працуючых. У астатнім работа здраўпункта не змяняецца.

Даведачна: Згодна з Законам Рэспублікі Беларусь ад 23 чэрвеня 2008 года «Аб ахове працы» (далей - Закон) наймальнік самастойна выбірае, праводзіць у дачыненні да работнікаў, занятых на работах з павышанай небяспекай, перадзменны медагляд або агляд (частка 3 арт. 27 Закона).

Агляд, як і медагляд распаўсюджваецца на працуючых па прафесіях або пры выкананні працуючымі відаў работ, прадугледжаных у пераліку.

Згодна з пунктам 5 Інструкцыі аб парадку правядзення агляду агляд праводзіцца работнікам, упаўнаважаным на правядзенне агляду, па-за залежнасці ад яго кваліфікацыі з выкарыстаннем прыбораў, прызначаных для вызначэння канцэнтрацыі пароў абсалютнага этылавага спірту ў выдыхальным паветры, якія адпавядаюць патрабаванням тэхнічных нарматыўных прававых актаў (далей - прыборы), і (або) экспрэс-тэстаў (тэст-палосак, экспрэс-пласцін), прызначаных для вызначэння наяўнасці наркатычных сродкаў і або іншых рэчываў у біялагічных узорах (далей - экспрэс-тэсты).

Работадавец таксама мае права праводзіць агляд працуючых на працягу працоўнага дня (змены) па прафесіях або пры выкананні работ, не пазначаных у пераліку, на прадмет знаходжання ў стане алкагольнага, наркатычнага або таксічнага ап'янення ў выпадках, калі ў дачыненні да іх маюцца дастатковыя падставы меркаваць, што яны знаходзяцца ў стане алкагольнага, наркатычнага або таксічнага ап'янення.

Падставы меркаваць, што працуючы знаходзіцца ў стане ап'янення, з'яўляюцца дастатковымі пры наяўнасці адначасова трох і больш прыкмет стану ап'янення:

пах алкаголю з рота;

выяўленае змяненне афарбоўкі скурных пакроваў асобы;

цяжкасці пры захаванні раўнавагі;

хістанне пры хадзе;

парушэнні гаворкі;

пачырваненне вачэй;

звужэнне або пашырэнне зрэнак вачэй, спантанныя рухі вачэй у гарызантальным кірунку пры іх крайнім адвядзенні ў бок.

Некалькі змяніўся парадак, які фіксуе вынікі перадзменнага медагляду і агляду, які прадугледжвае, што ў журнал перадзменнага (перад пачаткам працы, змены) медыцынскага агляду працуючых і журнал агляду працуючых павінна ўносіць аднолькавы запіс «Устаноўлены стан ап'янення» або «Не ўстаноўлены стан ап'янення» (п .13 Інструкцыі аб парадку правядзення медагляду і п. 14 Інструкцыі аб парадку правядзення агляду).

Названыя вышэй журналы дапоўнены дзвюма графамі «Найменне прыбора, прызначанага для вызначэння канцэнтрацыі пароў абсалютнага этылавага спірту ў выдыхальным паветры, яго завадскі нумар пры наяўнасці, экспрэс-тэсту (тэст-палосак, экспрэс-пласцін)» і «Паказанні прыбораў, экспрэс-тэстаў (тэст-палосак, экспрэс-пласцін)». У сувязі з чым яны выкладзены ў новай рэдакцыі.

Даведачна: Формы журналаў устаноўлены ў дадатках да Інструкцыі аб парадку правядзення медагляду і Інструкцыі аб парадку правядзення агляду на прадмет знаходжання ў стане алкагольнага, наркатычнага або таксічнага ап'янення працуючых, зацверджаных Пастановай № 116/119 у рэдакцыі Пастановы № 79/133 (далей - Інструкцыя аб аглядзе).

Пастановай № 79/133 прадугледжана норма, якая прадугледжвае неабходнасць вызначэння месца захоўвання журнала агляду працуючых, а менавіта ў месцы ўстаноўленым работадаўцам.

У адпаведнасці з пунктам 13 Інструкцыі аб аглядзе пры немагчымасці работадаўца самастойна забяспечыць належнае правядзенне агляду работадавец мае права забяспечыць праходжанне:

медыцынскага агляду працуючым у арганізацыі аховы здароўя, якая ажыццяўляе медыцынскую дзейнасць у парадку, устаноўленым заканадаўствам Рэспублікі Беларусь, на падставе заключанага грамадзянска-прававога дагавора паміж работадаўцам і арганізацыяй аховы здароўя;

Даведачна: Згодна з пунктам 5 Інструкцыі медагляд можа праводзіцца медыцынскім работнікам у амбулаторыях, стацыянарных умовах, ва ўмовах аддзялення дзённага знаходжання, а таксама па-за арганiзацый аховы здароўя.

агляду ў іншай арганізацыі, у індывідуальнага прадпрымальніка, які ажыццяўляе медыцынскую дзейнасць у парадку, устаноўленым заканадаўствам Рэспублікі Беларусь, на падставе заключанага грамадзянска-прававога дагавора паміж работадаўцам і індывідуальным прадпрымальнікам.

Даведачна: Пункты 13 і 15 Інструкцыі аб аглядзе прыведзены ў адпаведнасці з артыкулам 34-1 Закона Рэспублікі Беларусь ад 18 чэрвеня 1993 года «Аб ахове здароўя» ў рэдакцыі Закона Рэспублікі Беларусь ад 16 чэрвеня 2014 года ў частцы праходжання медыцынскага агляду ў арганізацыі аховы здароўя, для ўстанаўлення або пацвярджэння факта ўжывання алкаголю, факту спажывання наркатычных сродкаў, псіхатропных рэчываў, іх аналагаў, таксічных або іншых адурманьваючых рэчываў, а таксама выяўлення стану ап'янення. Медыцынскі агляд праводзіцца медыцынскімі работнікамі, урачэбна-кансультацыйнымі камісіямі і (або) іншымі камісіямі на падставе аналізу вынікаў медыцынскага агляду і (або) лабараторных і іншых метадаў даследаванняў.

Разам з тым, для асобных катэгорый работнікаў, такіх як вадзіцелі механічных транспартных сродкаў, праводзiцца не перадзменны медыцынскі агляд, а медыцынскае абследаванне і прымяняюцца іншыя нормы заканадаўства для вызначэння наяўнасці або адсутнасці клінічных прыкмет стану алкагольнага ап'янення і (або) стану, выкліканага ўжываннем наркатычных сродкаў, псіхатропных, таксічных або іншых адурманьваючых рэчываў, наяўнасці або адсутнасці пароў алкаголю ў выдыхальным паветры, наркатычных сродкаў, псіхатропных, таксічных або іншых адурманьваючых рэчываў у біялагічных узорах (мача або сліна), узятых ва ўстаноўленым парадку.

Даведачна: Пастановай Міністэрства аховы здароўя Рэспублікі Беларусь ад 3 снежня 2002 г. № 84 зацверджана Інструкцыя аб парадку правядзення перадрэйсавых і іншых медыцынскіх абследаванняў вадзіцеляў механічных транспартных сродкаў (за выключэннем колавых трактароў). Пастановай Міністэрства аховы здароўя Рэспублікі Беларусь ад 8 мая 2008 № 87 зацверджана Інструкцыя аб парадку правядзення перадрэйсавых і іншых медыцынскіх абследаванняў вадзіцеляў колавых трактароў і самаходных машын. Названыя пастановы прымяняюцца юрыдычнымі асобамі і індывідуальнымі прадпрымальнікамі, якія ажыццяўляюць дзейнасць у галіне аўтамабільнага транспарту, на ажыццяўленне якой патрабуецца спецыяльны дазвол (ліцэнзія).

Акрамя таго, парадак правядзення кантролю юрыдычнымі асобамі і індывідуальнымі прадпрымальнікамі, якія ажыццяўляюць дзейнасць у галіне аўтамабільнага транспарту, на ажыццяўленне якой не патрабуецца спецыяльнага дазволу (ліцэнзіі), вызначаны Інструкцыяй аб парадку правядзення кантролю стану вадзіцеляў механічных транспартных сродкаў, самаходных машын на прадмет знаходжання ў стане алкагольнага ап'янення або ў стане, выкліканым ужываннем наркатычных сродкаў, псіхатропных, таксічных або іншых адурманьваючых рэчываў, зацверджанай пастановай Міністэрства транспарту і камунікацый Рэспублікі Беларусь, Міністэрства сельскай гаспадаркі і харчавання Рэспублікі Беларусь ад 9 лiпеня 2013 года № 25/28.